71 stron, równo 50 pozycji w bibliografii
WSTĘP 2
ROZDZIAŁ I. KULTURA ORGANIZACYJNA JAKO ŹRÓDŁO PATOLOGII W MIEJSCU PRACY 4
1.1. Istota kultury w organizacji 4
1.2. Poziomy kultury organizacyjnej 12
1.3. Funkcje i uwarunkowania kultury organizacyjnej 17
1.4. Toksyczne emocje jako część kultury organizacji 21
ROZDZIAŁ II. ISTOTA I POJĘCIE MOBBINGU 25
2.1. Mobbing- zakres pojęciowy 25
2.2. Działania mobbingowe 28
2.3. Przeciwdziałanie mobbingowi w sferze zarządzania organizacją 33
2.4. Społeczne i prawne sposoby walki z mobbingiem 39
ROZDZIAŁ III. SPOŁECZNE CZYNNIKI WARUNKUJĄCE ZJAWISKO MOBBINGU W MIEJSCU PRACY 46
3.1. Manipulacja pracownikami 46
3.2. Kompleks „zagrożonego stanowiska” 49
3.3. Patologia decyzji 53
3.4. Stres 54
3.5. Komunikacja interpersonalna w organizacji 58
3.6. Emocje 61
3.7. Kulturowe uwarunkowania przemocy w miejscu pracy 63
ZAKOŃCZENIE 66
BIBLIOGRAFIA 68
SPIS TABEL I RYSUNKÓW 71
WSTĘP
W ostatnim ćwierćwieczu badacze stosunków międzyludzkich i procesów kierowania ludźmi w organizacjach wyodrębnili szczególny rodzaj konfliktu w miejscu pracy i nazwali go mobbingiem. Mobbing stał się przedmiotem zarówno badań naukowych, jak też modnym tematem artykułów o charakterze publicystycznym, a w kilku krajach zachodnich jest już przedmiotem regulacji prawnych i penalizacji. Najogólniej mobbing określa się jako długotrwałe nękanie, dokuczanie, poniżanie, straszenie wybranej osoby przez jej współpracowników lub przełożonego. Tego rodzaju szykany i wynikający z nich stres, powodujący nawet pogorszenie stanu zdrowia pracownika i długotrwałe absencje w pracy jest zjawiskiem istniejącym od dawna, ale w ostatnich latach w krajach, w których respektuje się prawa człowieka, postanowiono walczyć z tą patologią. Na forum organizacji międzynarodowych mobbing uznano za jeden z czynników ryzyka zawodowego na równi z ryzykiem wynikającym z fizycznego środowiska pracy, takich jak zapylenie, hałas i inne czynniki powodujące zagrożenie zdrowia pracownika. Mobbing jest więc nowo uznanym czynnikiem ryzyka zawodowego, wynikającym ze środowiska społecznego.
Problem mobbingu, opisywanie jego przejawów, demaskowanie metod działania, rozpoznawanie przyczyn zjawiska, ujawnianie skutków oraz profilaktyka antymobbingowa ma więc dużą doniosłość społeczną. Celem opracowania jest wyjaśnienie samego pojęcia, określenie istotnych cech, przyczyn i skutków zjawiska oraz opisanie form jego zwalczania i poradnictwa ofiarom prześladowań, ze szczególnym uwzględnieniem roli organizujących się w Polsce stowarzyszeń antymobbingowych oraz podsumowanie aktualnego stanu wiedzy na temat przemocy w pracy.
W kulturze nie tylko polskiego społeczeństwa istnieją normy nakazujące podwładnym okazywanie tolerancji i wyrozumiałości wobec nieetycznego, lekceważącego lub poniżającego zachowania osób sprawujących władzę wobec podwładnych. Wobec takich zachowań obok postaw mniej lub bardziej tłumionego sprzeciwu i buntu równie mocno zinternalizowane są postawy uległości, posłuszeństwa, kompromisowości, tolerancji, wyrażające się w niepisanej normie „szefa trzeba słuchać” albo „przełożonego trzeba szanować”. W rezultacie dużo więcej wybacza się ludziom posiadającym władzę niż tym, którzy jej nie mają. Tymczasem słuszna i konieczna norma poszanowania przełożonych nie powinna oznaczać tolerowania poniżania godności i stosowania terroru psychicznego wobec podwładnych, ponieważ jest to nadużycie władzy.
Mobbing, niezależnie od tego, czy jest stosowany przez przełożonego czy przez współpracowników, zawsze jest wymierzony przeciw jednostce wyizolowanej i psychicznie zawłaszczonej, której w samotności bardzo trudno jest bronić się skutecznie. Jest to zjawisko bardzo często skrywane zmową milczenia. Z tego powodu niezwykle ważnym a zarazem trudnym zadaniem jest ujawnianie molestowania w pracy, przerwanie izolacji ofiary i zmowy milczenia. Jest to podstawowy warunek udzielenia skutecznej pomocy osobom prześladowanym.
Celem niniejszej pracy jest ukazanie s[społecznych uwarunkowań mobbingu.
Praca składa się z trzech rozdziałów:
W rozdziale pierwszym przedstawiona została kultura organizacyjna jako źródło patologii w miejscu pracy.
Rozdział drugi zawiera istotę i pojęcie mobbingu.
W trzecim rozdziale pracy przedstawiono społeczne czynniki warunkujące zjawisko mobbingu w miejscu pracy.
