praca mgr
Wstęp
Rozdział I
Miejsce BGŻ S.A. na rynku usług bankowych
1.1. Charakterystyka rynku usług bankowych
1.2. Operacje bankowe
1.3. BGŻ S.A. na rynku usług bankowych
Rozdział II
Polityka cenowa w działalności banków
2.1 Cele działalności banków
2.2. Polityka cenowa w działalności banków
2.3. Metodyka ustalania kosztów i cen usług bankowych
Rozdział III
Struktura cen wybranych usług bankowych w BGŻ S.A. Oddział w Głogowie
3.1. Zasady naliczania odsetek od środków pieniężnych i kredytów
3.2. Taryfa prowizji i opłat za czynności bankowe
3.3. System naliczania oraz pobierania prowizji i opłat
Rozdział IV
Wpływ cen usług bankowych na wynik finansowy BGŻ S.A. Oddział w Głogowie
4.1. Oddział w strukturze organizacyjnej Banku
4.2. Struktura przychodów i kosztów BGŻ S.A. Oddział w Głogowie
4.3. Wpływ cen usług bankowych na wynik finansowy BGŻ S.A. Oddział w Głogowie
Zakończenie
Spis literatury
Spis aktów prawnych
Spis tabel
Wstęp
Sektor usług finansowych należy do najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów współczesnej gospodarki. W ostatnich latach obserwuje się znaczące przemiany w sposobie funkcjonowania rynku finansowego, polegające między innymi na rozszerzaniu oferty usług oraz zwiększaniu liczby podmiotów uczestniczących w ich świadczeniu. Usługi, które jeszcze do niedawna były domeną wyłącznie banków, zaczęły pojawiać się również w ofercie innych instytucji finansowych, a także dużych sieci handlowych. Zjawisko to prowadzi do wyraźnego wzrostu konkurencji na rynku usług finansowych oraz wymusza na bankach konieczność stałego doskonalenia swojej oferty. Istotny wpływ na kształtowanie się konkurencji mają również banki zagraniczne, których silna pozycja kapitałowa oraz doświadczenie organizacyjne oddziałują na rozwój krajowego sektora bankowego. Równocześnie zachodzące procesy konsolidacyjne w sektorze bankowym powodują powstawanie coraz większych i bardziej konkurencyjnych instytucji finansowych.
Na funkcjonowanie banków znaczący wpływ wywiera ogólna sytuacja gospodarcza kraju. Kondycja ekonomiczna państwa oddziałuje zarówno na działalność samych banków, jak i na zachowania podmiotów korzystających z ich usług. W okresach wzrostu gospodarczego zazwyczaj zwiększa się skłonność do inwestowania, rośnie zapotrzebowanie na kredyty oraz zwiększa się poziom aktywności gospodarczej przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Z kolei pogorszenie koniunktury gospodarczej może prowadzić do spadku zainteresowania inwestycjami, ograniczenia popytu na kredyty oraz zmniejszenia skłonności do lokowania środków finansowych w instytucjach bankowych. W rezultacie ogólna sytuacja ekonomiczna w znacznym stopniu wpływa na relacje między bankami a ich klientami, określając zarówno zakres ich potrzeb finansowych, jak i możliwości realizacji zobowiązań.
W warunkach rozwijającej się gospodarki rynkowej oraz rosnącej liczby instytucji finansowych działających na rynku szczególnego znaczenia nabiera zdolność banków do skutecznego konkurowania o klienta. Jednym z podstawowych warunków utrzymania stabilnej pozycji rynkowej jest oferowanie usług o wysokiej jakości przy jednoczesnym zachowaniu konkurencyjnych cen. Bank, który nie jest w stanie dostosować swojej oferty do zmieniających się oczekiwań klientów oraz warunków rynkowych, narażony jest na utratę części rynku na rzecz bardziej elastycznych i nowoczesnych instytucji finansowych. Dlatego też banki podejmują liczne działania mające na celu podnoszenie standardu obsługi, rozwijanie nowych produktów finansowych oraz prowadzenie aktywnej polityki marketingowej.
Istotnym elementem działalności każdego banku jest również efektywność ekonomiczna jego funkcjonowania. Ocena działalności bankowej dokonywana jest przede wszystkim przez pryzmat osiąganych wyników finansowych, które stanowią rezultat relacji pomiędzy uzyskiwanymi przychodami a ponoszonymi kosztami. W strukturze przychodów banków ważne miejsce zajmują zarówno dochody odsetkowe związane z działalnością kredytową, jak i przychody z tytułu prowizji oraz opłat za świadczone usługi finansowe. Z kolei poziom kosztów uzyskania przychodów uzależniony jest od wielu czynników, w tym od kosztów pozyskania kapitału, kosztów operacyjnych oraz wydatków związanych z funkcjonowaniem sieci placówek bankowych. Odpowiednie kształtowanie polityki cenowej usług bankowych stanowi zatem jeden z podstawowych instrumentów wpływających na sytuację finansową banku.
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie wpływu cen usług bankowych na sytuację finansową Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. Oddział w Głogowie w latach 1997–2001. Analiza ta ma na celu ukazanie znaczenia polityki cenowej w działalności banku oraz wskazanie, w jaki sposób poziom opłat, prowizji i oprocentowania wpływa na kształtowanie się wyników finansowych instytucji bankowej. Realizacji tego celu podporządkowana została struktura pracy, która składa się z czterech rozdziałów obejmujących zarówno zagadnienia teoretyczne, jak i analizę funkcjonowania konkretnej jednostki bankowej.
W pierwszym rozdziale przedstawiono charakterystykę rynku usług bankowych oraz omówiono rolę i miejsce Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. w tym sektorze. Rozwój rynku finansowego w Polsce, związany między innymi ze zmianami w regulacjach prawnych dotyczących działalności banków, doprowadził do zwiększenia liczby podmiotów oferujących usługi finansowe. W konsekwencji banki muszą podejmować coraz intensywniejsze działania mające na celu pozyskanie nowych klientów oraz utrzymanie dotychczasowych. Wymaga to zarówno rozwijania oferty produktowej, jak i zwiększania nakładów na działania promocyjne oraz marketingowe. Istotne znaczenie ma również podnoszenie jakości obsługi klientów, która w warunkach rosnącej konkurencji staje się jednym z kluczowych czynników decydujących o wyborze konkretnej instytucji finansowej. Również Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. podejmuje działania mające na celu umacnianie swojej pozycji jako nowoczesnego banku komercyjnego, zdolnego sprostać wymaganiom współczesnego rynku finansowego.
Drugi rozdział poświęcony został zagadnieniu polityki cenowej banków oraz czynnikom wpływającym na jej kształtowanie. Działalność bankowa pozostaje w ścisłej zależności od zmieniających się warunków gospodarczych, poziomu dochodów społeczeństwa, sytuacji społeczno-politycznej oraz ogólnej aktywności gospodarczej. Czynniki te wpływają na poziom depozytów gromadzonych w bankach, skalę zapotrzebowania na kredyty oraz zainteresowanie innymi usługami finansowymi. Na działalność banków mogą oddziaływać również zjawiska o charakterze przejściowym lub losowym, które powodują nagłe zmiany w przepływach środków pieniężnych. W takich warunkach szczególnego znaczenia nabiera umiejętność elastycznego reagowania na zmiany zachodzące w otoczeniu rynkowym. Rosnąca konkurencja pomiędzy bankami sprawia jednocześnie, że zdobycie określonego segmentu rynku staje się coraz trudniejsze, choć nadal istnieje duża grupa potencjalnych klientów, którzy dotychczas nie korzystają z usług bankowych.
W trzecim rozdziale omówiono strukturę cen wybranych usług bankowych, zasady naliczania odsetek od depozytów oraz kredytów, a także system pobierania prowizji i opłat bankowych. Przedstawiono również stosowane w praktyce zwolnienia i ulgi oraz zmiany w przepisach regulujących funkcjonowanie sektora bankowego. W warunkach silnej konkurencji bank, aby skutecznie obsługiwać swoich klientów, musi oferować rozwiązania bardziej atrakcyjne, szybsze lub tańsze niż jego konkurenci. Osiągnięcie tego celu jest możliwe jedynie wtedy, gdy instytucja finansowa potrafi odpowiednio dostosować swoją działalność do zmian zachodzących na rynku finansowym. Reakcja na te zmiany powinna być szybka i elastyczna, a strategia działania banku powinna uwzględniać najważniejsze czynniki determinujące jego rozwój. Malejące marże odsetkowe oraz pogarszająca się jakość portfela kredytowego powodują ponadto, że banki coraz większą wagę przywiązują do działalności usługowej, generującej przychody z tytułu prowizji i opłat.
W rozdziale czwartym dokonano analizy czynników wpływających na wynik finansowy Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. Oddział w Głogowie, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia przychodów z działalności bankowej. Podstawowym celem funkcjonowania banku jako podmiotu gospodarczego jest osiąganie satysfakcjonującego poziomu zysku, który stanowi podstawę jego dalszego rozwoju oraz stabilności finansowej. Ocena wyników finansowych banku opiera się przede wszystkim na analizie jego bilansu oraz rachunku zysków i strat. Analiza działalności poszczególnych jednostek organizacyjnych banku pozwala natomiast określić, w jakim stopniu przyczyniają się one do realizacji celów całej instytucji, a także umożliwia wprowadzenie odpowiednich mechanizmów motywacyjnych sprzyjających zwiększeniu efektywności pracy.
Podstawę źródłową pracy stanowiły informacje dotyczące sytuacji finansowej Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. publikowane w dostępnych materiałach prasowych oraz w raportach rocznych banku. Wykorzystano również opracowania Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego Narodowego Banku Polskiego zatytułowane „Sytuacja finansowa banków”, a także materiały źródłowe pochodzące z BGŻ S.A. Oddział w Głogowie. Literatura przedmiotu została zgromadzona głównie w Bibliotece oraz Czytelni Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, a także w zbiorach własnych autora pracy.
