Praca magisterska obroniona w 2002 roku w Warszawie. Ma 52 strony.
Wstęp
Rozdział 1. Utworzenie Zjednoczonego Koła Ziemianek, jego struktura, program i najwybitniejsze postacie
Rozdział 2. Działalność oświatowa ZKZ
2.1. Tworzenie i prowadzenie szkół
2.2. Organizowanie kursów, wykładów i odczytów
Rozdział 3. Działalność społeczna
3.1. Ochronki
3.2. Domy opieki
3.3. Działalność filantropijna
Rozdział 4. Działalność ekonomiczna
4.1. Pomoc kobietom
4.2. Własne warsztaty, fabryki, sklepy
Zakończenie
Bibliografia
Wstęp
Działalność Zjednoczonego Koła Ziemianek była szeroko rozumianą walką o kobiety zamieszkujące polską wieś, która przejawiała się w dążeniach oświatowych, społecznych i ekonomicznych. Z.K.Z. było organizacją niezwykle charyzmatyczną, na każdym kroku dążącą do osiągnięcia głównego celu, nie pozwalającą sobie na wygodne rozwiązania. Ziemianki zawsze wybierały słuszną, choć bardzo trudną drogę. Zdawały sobie w pełni sprawę z wagi problemów ludności polskiej wsi, z jej zacofania i braku podstawowego wykształcenia z jednej strony, a z drugiej dostrzegały znikome perspektyw rozwoju w przypadku pozostawienia ich „na łasce losu”.
Dlatego właśnie zainteresowałam się tą organizacją, choć muszę podkreślić, że niezwykle trudno było znaleźć materiały, na których można było się oprzeć przy pisaniu tej pracy.
Jedynymi źródłami były czasopisma: „Świat Kobiecy”, „Polski Łan” oraz „Ziemianka”.
„Świat Kobiecy” był tygodnikiem poświęconym wszelkim gałęziom pracy kobiecej, literaturze, sztuce i gospodarstwu. W latach 1905-1906 jego redaktorem była W. Włodzimierska. Od 16 grudnia 1906 roku pismo zostało organem Zjednoczonego Koła Ziemianek, a jego redaktorem została M. Karczewska.
Układ każdego numeru czasopisma przedstawiał się następująco:
- wstęp – życiorysy zasłużonych Polek lub artykuł literacki,
- artykuł pedagogiczny, moralny lub społeczny, felieton, poezja, odcinek powieści lub nowela,
- przegląd działalności kobiecej,
- dział gospodarczy,
- odpowiedzi na pytania i listy,
- omówienie książek i wydawnictw,
- moda, dział informacyjny i ogłoszenia.
Artykuły literackie pisali: M. Karczewska, N. Dzierzkówna – J. Orwicz, A. Gruszecki, A. Lange, H. Prawdzic-Kuczelska, J. Kisielewska – J. Oksza.
Powieści i nowele: H. Sienkiewicz, M. Dąbrowska.
Poezje: J. Porazińska, I. Pilecka,
Artykuły ekonomiczne, społeczne i pedagogiczne: M. Kleniewska, M. Kretkowska, I. Kosmowska, M. Orsetti, A. Grodzińska, A. Limprechtówna, A. Chmielińska, A. Gombrowiczowa, Z. Bukowiecka, hr. J. Rostworowska, M. Weryho, J. Roszkowska, K. Proczkówna, E. Jankowski, J. Biegański, W. Wojciechowski.
„Polski Łan” to tygodnik adresowany do kobiet, zajmujący się pracą społeczną oraz szerzeniu kultury narodowej. Wychodził z dodatkiem „Polski Łan – Dwutygodnik” przeznaczonym dla gospodyń wiejskich i robotnic.
Pismo to wydawane było w Warszawie od 1907 roku, a jego redaktorem naczelnym została M. Rodziewiczówna. W skład komitetu redakcyjnego wchodziły: Z. Bukowiecka, M. Lutosławska, K. Proczkówna. Kierownictwo fachowe objęła J. Oksza.
Program obejmował artykuły wychowawcze, społeczne, gospodarcze, przegląd działalności kobiet za granicą, informacje tygodniowe, omówienie książek i wydawnictw, odpowiedzi na pytania i listy oraz głosy czytelniczek.
Artykuły fachowe zamawiano u specjalistów.
„Ziemianka” – pismo wychodzące od 1908 roku w Warszawie, początkowo dwa razy do roku ze sprawozdaniami Towarzystwa Zjednoczonego Ziemianek. Od 1913 roku „Ziemianka” publikowana jest raz w miesiącu. W okresie wojny wychodzi nieregularnie.
W roku 1925 na mocy uchwały Rady Naczelnej Ziemianek pismo to będące od roku organem Stowarzyszenia przekształca się w organ Zrzeszeń Ziemianek wszystkich ziem Polski, zmieniając nazwę na „Ziemianka Polska”. Od grudnia 1925 roku wychodzi jak dwutygodnik, a od stycznia 1932 roku przekształca się w miesięcznik.
W okresie do grudnia 1925 roku „Ziemianka” wydawana jest w formie zeszytów zawierających sprawozdania z zebrań wydziałów: gospodarczego, społecznego, pedagogicznego i sekcji artystycznej.
Od grudnia 1925 roku czasopismo to miało następujący układ:
- przegląd ruchu Ziemianek i sprawy organizacyjne,
- wychowanie i samokształcenie,
- dział gospodarczy,
- dział Kół Gospodyń,
- głos młodych Ziemianek,
- sprawy międzynarodowe,
- nowe wydawnictwa,
- Pytania i odpowiedzi.
Niniejsza praca jest próbą nakreślenia szczegółowego obrazu Zjednoczonego Koła Ziemianek, poprzez przedstawienie genezy powstania organizacji, jej struktur, wybitnych postaci oraz pogłębionej analizy działalności oświatowej, społecznej i ekonomicznej.
