55 stron, 63 pozycje w bibliografii
Wstęp 2
ROZDZIAŁ I. Pozycja prawna samorządu terytorialnego 4
1. Pojęcie, istota i funkcje samorządu terytorialnego 4
2. Podstawowe uregulowania prawne samorządu terytorialnego. 9
ROZDZIAŁ II. Zarządzanie strategiczne i strategia rozwoju jako zadanie administracji rządowej 13
1. Zmiany w podejściu do badań procesów rozwojowych i koncepcja zrównoważonego rozwoju 13
2. Istota rozwoju lokalnego i regionalnego 19
3. Rola samorządu terytorialnego w procesach rozwoju i wzrostu konkurencyjności 31
ROZDZIAŁ III. Województwo jako organ samorządu terytorialnego oraz podstawowe zasady konstruowania własnej strategii rozwoju 37
1. Istota i pojęcie województwa 37
2. Organy samorządu województwa 41
3. Strategia rozwoju. 45
Zakończenie 49
Bibliografia 50
Spis tabel 55
Spis rysunków 55
Wstęp
Jednostkami samorządowymi w Polsce są gminy, powiaty i województwa. Są one istotnie zróżnicowane pod względem obszaru i potencjału ludnościowego, infrastruktury, siły dochodowej.
Jednym z celów reform ustrojowych zapoczątkowanych w latach 1989-1990 było upodmiotowienie lokalnych społeczeństw. Postulat obywatelskiego społeczeństwa, podnoszony w latach 80-tych, nie mógł być zrealizowany w ówczesnym ustroju politycznym. Samorząd terytorialny miał bowiem nie tylko wyłonić w demokratycznych wyborach swoje organy, ale przede wszystkim organizować lokalną społeczność w celu optymalnego zaspokojenia jej potrzeb, przyczyniając się tym samym do kreowania rozwoju lokalnego.
Zaspokojenie potrzeb społecznych i jakość życia zależą w bardzo dużym stopniu od sprawności, efektywności i społecznej akceptacji struktur lokalnej władzy. Na szczególną uwagę zasługuje ustrój prawny i styl działania władzy lokalnej, przede wszystkim na poziomie gminy, która jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego. Nie ulega wątpliwości, że sposób regulacji struktur i sposobu działania organów gminy, urzędu, jednostek organizacyjnych oraz nadzór wewnętrzny i kontrola nad działalnością tych organów, decydują o poziomie i skuteczności funkcjonowania gminy oraz o ocenie tej działalności przez społeczność samorządową.
Problem terytorialnej organizacji państwa wynika z faktu, iż państwo nie jest administrowane z jednego miejsca, tylko jest to działalność przestrzennie rozproszona (zdecentralizowana). Dlatego też, powołuje się do życia jednostki podziału terytorialnego, które obejmują część terytorium państwa.
Niniejsza praca ma na celu przedstawienie zasad funkcjonowania województwa jako jednostki samorządu terytorialnego. Praca składa się z trzech rozdziałów wstępu oraz zakończenia. W rozdziale pierwszym przedstawiono pozycję prawną samorządu terytorialnego wraz z jego istotą. Zarządzanie strategiczne i strategia rozwoju omówione zostały w rozdziale drugim. Rozdział trzeci poświęcony został organowi województwa jako jednostki samorządu terytorialnego.
Praca została zakończona podsumowaniem. Praca została napisania w oparciu o dostępną literaturę fachową, artykuły prasowe oraz akty prawne z zakresu analizowanej tematyki.
Zakończenie
Samorząd terytorialny stanowi jedną z głównych form techniki decentralistycznej. Ta technika zarządu zawiera szereg zalet, ale też może kryć za sobą pewne wady. Zazwyczaj przyjmuje się, że do zalet techniki decentralizacji, pojmowanej jako usamodzielnianie ogniw lokalnych, należy wyzwalanie lokalnych inicjatyw i zainteresowanie lokalnych społeczności zadaniami administracji publicznej, ustalanie hierarchii potrzeb lokalnych.
Zwiększa się też rola czynnika społecznego i zapewnia przewagę tego czynnika nad czynnikiem zawodowym w aparacie samorządu. Ujmuje się go zazwyczaj w literaturze jako odbiurokratyzowanie i uspołecznienie administracji. Jest to jednocześnie forma podnoszenia kultury politycznej społeczeństwa (samorząd terytorialny staje się „szkołą rządzenia”), czy gospodarności. Administrowanie poprzez samorząd daje rozeznanie w potrzebach i warunkach lokalnych, których nie znają organy wyższego stopnia.
Dla realizacji tych celów muszą jednak wystąpić nie tylko odpowiednie przesłanki prawne (zagwarantowanie przez prawo środków ochrony przed nadmierną ingerencją organów wyższego stopnia, a zwłaszcza administracji rządowej), ale i faktyczne. Przede wszystkim są to czynniki ekonomiczne, a zwłaszcza zapewnienie odpowiednich środków finansowych na realizację zadań własnych samorządu. Rzecz jasna, technika decentralizacji poprzez samorząd terytorialny ma też swoje wady. Prowadzi ona do preferowania interesów lokalnych ponad interesy ogólne państwa; występuje tu brak spójności aparatu terenowego; występuje niekiedy nieopłacalność wprowadzania na niższych szczeblach pewnych rozwiązań technicznych.
Nowy podział zadań, kompetencji i własności pomiędzy państwo a samorząd terytorialny, jaki nastąpił w 1990 r., spowodował konieczność określenia roli gmin w reformowanym państwie oraz ich miejsca w nowym systemie ekonomicznym. Brak doświadczeń i tempo zmian wpłynęły na to, że do dziś trwa proces doskonalenia prawa i dyskusja nad dalszym kształtem reformy samorządowej. Jedną z budzących kontrowersje kwestią była i w niektórych środowiskach nadal jest działalność gospodarcza gmin.
